Gmina Zabrodzie leży ok. 40 km od Warszawy i ok. 13 km od Wyszkowa. Posiada dogodne połączenia komunikacyjne zarówno ze stolicą kraju, jak i siedzibą powiatu. Gminę przecina międzynarodowa trasa S—8 Warszawa — Białystok oraz linia kolejowa Warszawa — Ostrołęka (stacje kolejowe: Grzegorzewo i Mostówka).
Gminę tę na miejsce swego letniego wypoczynku upodobał sobie niegdyś Prymas Polski, kardynał Stefan Wyszyński. Gościł tu również kardynał Karol Wojtyła, nim został papieżem. Z gminą Zabrodzie łączy się też nazwisko innego słynnego Polaka — poety Cypriana Kamila Norwida, który urodził się w miejscowości Głuchy.
Rzeka Bug, wieś Młynarze
Gmina posiada doskonałe walory turystyczne. Przez jej obszar przepływa rzeka Bug i maleńka rzeczka Fiszor. Tutejszy krajobraz ukształtował się w wyniku działań lodowca i stanowi równinę z pasmami wydm i pagórków. Najwyższe wzniesienia usytuowane są w pobliżu Mościsk - Błotka (119,5 m n.p.m.). Pasma wydm ciągną się od Strachowa przez Górę Rudną, która osiąga wysokość 109 m n.p.m., do Mostówki (116,8 m. n.p.m.) i Słopska. Pojedyncze wydmy występują w pobliżu wsi Adelin i Słopsk.
Walory przyrodnicze i krajobrazowe przyciągają mieszkańców aglomeracji warszawskiej, którzy spędzają tu wakacje na swoich działkach rekreacyjnych. Jest tu ich ok. 2 tys. Najwięcej domków letniskowych znajduje się wśród lasów i wydm w Mostówce i w leżącym blisko Bugu Słopsku, w położonych na międzyrzeczu Bugu i Fiszora Młynarzach czy w Choszczowym.
Las we wsi Młynarze
W okolicach Mostówki i Lucynowa piaszczyste wydmy porośnięte są unikalnymi wrzosowiskami mącznicowymi. W okolicach tej wsi teren jest tak urokliwy, że jego mieszkańcy zarówno stali, jak i sezonowi zawiązali społeczny komitet. Chcą obszar ten otoczyć szczególną opieką i uchronić od degradacji, tworząc rezerwat, park lub użytek ekologiczny, zwłaszcza, że gmina Wyszków planuje w Lucynowie, graniczącym z Mostówką, budowę zakładu utylizacji śmieci, przeciwko czemu komitet stanowczo protestuje. Opracowano już nawet projekt rezerwatu przyrody „Wrzosowiska mącznicowe na wydmach lucynowsko — mostowieckich koło Wyszkowa”. Nie wiadomo jednak, czy komitetowi uda się przeforsować ten projekt, gdyż nie aprobuje go także właściciel terenu, czyli Nadleśnictwo Drewnica.
Na terenie gminy rośnie 6 zabytkowych dębów. Wszystkie zabytkowe, ponad 300—letnie dęby, mają w obwodzie ponad 4 m., rosną w Adelinie na prywatnych posesjach. Na terenie gminy Zabrodzie znajdują się dwa dawne parki przydworskie wpisane do rejestru zabytków: wokół Domu Pomocy Społecznej w Niegowie oraz wokół pałacu w Dębinkach.
Zabrodzie — siedziba gminy, licząca 566 mieszkańców. Znajduje się ok. 2 km od trasy S—8 — na skrzyżowaniu w Niegowie należy skręcić w lewo (jadąc od strony Wyszkowa), po drodze mijając wieś Zazdrość, gdzie mają swoje siedziby oddział Banku Spółdzielczego oraz poczta. W Zabrodziu mieści się Urząd Gminy oraz niepubliczny ośrodek zdrowia.
Poczta w Zazdrości
Ośrodek Zdrowia w Zabrodziu
Urząd Gminy w Zabrodziu
Pierwsza wzmianka historyczna dotycząca tej wsi pochodzi z 1578 roku. Nazwa Zabrodzie pochodzi od słów: „za brodem”, czyli za miejscem przeprawy przez rzekę. Zabrodzie należy do parafii Niegów.
Warto zobaczyć w gminie:
Niegów:
kościół parafialny pw. Św. Trójcy — zbudowany w latach 1863 — 1866, zbudowany w stylu neoklasycystycznym. Wzrok przyciągają artystyczne witraże z herbami Polski i Litwy.
Kościół pw. Św. Trójcy w Niegowie
Parafia jest znacznie starsza, niż wskazywałaby na to data budowy obecnego kościoła. Pierwotny kościół drewniany został ufundowany w 1462 roku przez Fryczów - Mikołaja, kanonika warszawskiego i płockiego oraz jego bratanka Adama z Pieczysk. Parafię erygowano sześć lat później.
Pierwotne drewniane kościoły strawiły pożary w 1690 i 1856 roku. Obecny kościół został zbudowany w latach 1863 — 66 przez ks. Floriana Gieczyńskiego i odnawiany był w latach 1912, 1924 i 1945. Razem z kościołem zbudowano przykościelną
Figura Matki Boskiej przed Kościołem w Niegowie
dzwonnicę.
W kościele znajduje się kilka zabytkowych eksponatów: wymienione wyżej witraże, XVIII—wieczne ornaty i tarcza zegara z tegoż okresu, rzeźba św. Kazimierza z I poł. XVII w., portret ks. Floriana Gieczyńskiego z ok. 1840r., portret św. Barbary, prymasa Królestwa Polskiego Szczepana Hołłowczyca oraz ówczesnego biskupa płockiego.
Przy kościele znajduje się też plebania z II połowy XIX w.
Cmentarz parafialny:
— grób malarza Antoniego Gawińskiego (1876 — 1954)
— grób Matki Wincenty Jadwigi Jaroszewskiej, założycielki i pierwszej przełożonej generalnej Zgromadzenia Sióstr Benedyktynek Samarytanek Krzyża Chrystusowego, zmarłej w 1937 roku w wieku lat 37.
Głuchy:
Cyprian Kamil Norwid
wieś, w której 24 września 1821 roku urodził się Cyprian Kamil Norwid. Tu spędził swoje wczesne dzieciństwo.
Został ochrzczony w kościele parafialnym w pobliskiej Dąbrówce, gdzie na cmentarzu 11 kwietnia 1825 roku pochowano jego matkę.
Po jej śmierci Norwid wraz z rodzeństwem wyjechał z rodzinnych Głuch do odległej o 20 km Strachówki, do swojej prababki, miecznikowej Hilarii Sobieskiej. Gdy ona zmarła, zamieszkał z ojcem i braćmi w stolicy. Po śmierci ojca w 1835 roku często wracał w rodzinne strony, spędzając wakacje w Głuchach oraz w Dębinkach, w pałacu swego dziadka Ksawerego Dybowskiego, odbywał też wycieczki krajoznawcze z przyjaciółmi z kręgu "Cyganerii Warszawskiej". Do ziemi rodzinnej wspomnieniami wracał też w swoich utworach.
Miejsce urodzenia C. K. Norwida — to stojący do dziś dworek drobnoszlachecki, modrzewiowy, parterowy z gankiem wspartym na czterech słupach. Został wzniesiony przez rodzinę Zdzieborskich, z której pochodziła matka poety,w końcu XVIII wieku, następnie należał do Jana Norwida (ojca Cypriana Kamila). W latach 1824 — 1911 dwór znajdował się w posiadaniu rodziny Suskich, następnie w posiadaniu krewnych Norwidów — Jeziorańskich. W latach 1964-1996 należał do reżysera Andrzeja Wajdy i jego żony Beaty Tyszkiewicz. Przez kilka lat we dworze mieszka ich córka, Karolina Wajda, która przez jedną kadencję była radną gminy Zabrodzie.
Dębinki:
Pałac w Dębinkach
pałac klasycystyczny z pierwszej połowy XVIII wieku, obecnie dom dziecka. Pałac zbudowany został dla Jana Renarda, ojczyma matki i ojca chrzestnego C. K. Norwida. Przebudowany został w II połowie XIX wieku. Otacza go zabytkowy park, w którym zachowały się okazy starodrzewu.
Podjazd do pałacu w Dębinkach
Przed pałacem jest podjazd z owalnym klombem. Obok pałacu stoją oficyny dworskie, zbudowane w drugiej poł. XVIII wieku, zdewastowane podczas II wojny, następnie odbudowane, obecnie są sypialniami dla wychowanków domu dziecka.
Gaj Fiszor:
Za Strugą (Fiszorem) stoi klasztor Sióstr Benedyktynek Krzyża Chrystusowego oraz prowadzony przez nie dom pomocy społecznej dla dzieci niepełnosprawnych, w którym w latach 1974 — 1978 przebywał i modlił się podczas wypoczynku Prymas Polski kardynał Stefan Wyszyński i jego gość
Dom Sióstr Benedyktynek Samarytanek Krzyża Chrystusowego w Gaju
kardynał Karol Wojtyła, ówczesny metropolita krakowski. Pokój, w którym wypoczywał Prymas, do dziś istnieje w niezmienionym stanie. Salonik i sypialnia, w których zachowały się pamiątki i wyposażenie, z którego korzystał Prymas, są odwiedzane coraz częściej przez turystów.
Tekst: Izabela Czajkowska www.nowywyszkowiak.pl Przewodnik dla turysty i wczasowicza „Po Ziemi Wyszkowskiej”, Wydawnictwo „Edytor”, 2002/2004 Poprawki i informacje uzupełniające: Józef Kućmierowski Zdjęcia: Jacek Gomulski
Galeria zdjęć z gminy Zabrodzie
Rzeka Bug na wysokości Młynarzy
Leśna alejka we wsi Młynarze
Bocianie gniazda, wieś Młynarze
Domek działkowy, wieś Młynarze
Rzeka Fiszor, wieś Młynarze
Kapliczka i kościół pw. Św. Trójcy w Niegowie
Publiczna Szkoła Podstawowa im. M. Konopnickiej oraz Publiczne Gminazjum im.Kard. S. Wyszyńskiego w Zabrodziu
Publiczna Szkoła Podstawowa im. C.K. Norwida w Dębinkach
Aleja, klomb oraz pałac klasycystyczny z pierwszej połowy XVIII wieku w Dębinkach
Publiczna Szkoła Podstawowa im. ks. Henryka Nowackiego w Adelinie
Stare dęby na polach w Adelinie
Publiczna Szkoła Podstawowa im. J.Brzechwy w Kicinach
Pastwisko w Kicinach
Kościół pw. Miłosierdzia Bożego w Mostówce
Ochotnicza Straż Pożarna oraz Gminny Ośrodek Kultury w Zabrodziu
Gminny Zespół Ekonomiczno- Administracyjny Szkół w Zabrodziu
Budynek Klasztoru Sióstr Benedyktynek- Samarytanek Krzyża Chrystusowego w Niegowie
